Tot en met zondag 4 oktober kan jij hier je stem uitbrengen op jouw favoriete Toukomst-plannen. Ben je er nog niet uit? Lees in de digitale special van Noorderbreedte alles over onze #vrijetoukomst-actie, luister naar onze eerste podcast, of lees hieronder snel verder voor wat wijsheid uit ons archief. 

Bos en beplanting in Groningen

Diep in het archief (31 mei 1989) is het artikel Bos en beplanting in Groningen te vinden, geschreven door Pier P. Bosch. Praten over bomen, met al hun mogelijkheden, is niks nieuws. Bosch: ‘Men krijgt in de gaten dat je met beplanting toch wel hele leuke dingen kunt doen, die het wonen, werken en rekreëren in de streek een stuk aangenamer maken.’ 

Ook het multifunctionele nut van bos en beplanting was in 1989 al ruimschoots bekend en al een doelstelling vanuit de regering: 

‘In het enkele jaren geleden uitgekomen Meerjarenplan Bosbouw, waarin men aandacht vraagt voor de opvoering van de kwaliteit van het bestaande bos, verkondigt de Regering ook het beleid in enkele tientallen jaren vele tienduizenden hektaren nieuw bos en beplanting aan te willen leggen. Bos met, zoals we dit noemen, een meervoudige doelstelling. Dat betekent dat dat bos er moet komen ten behoeve van de rekreatieve mogelijkheden van de bewoners van een streek, stad of dorp, maar ook ten behoeve van de instandhouding en ontwikkeling van het planten- en dierenleven in die omgeving. Bovendien kan het aanbrengen van bos en beplanting, mits goed doordacht en ontworpen, een belangrijke bijdrage leveren aan de verbetering van de verschijningsvorm van het Nederlandse buitengebied.’

Alle #vrijetoukomst bos-ideeën die we uitzochten richten zich op de veelzijdigheid van het bos en hoe we hier op creatieve wijze een boost aan kunnen geven. Niet veel anders dan waar Bosch ook al op aanstuurde. Is het nu dan tijd om deze al zo lang lopende wens te realiseren? 

‘Doorredenerend op alle aangedragen mogelijkheden in dit gebied doemt het beeld op van een integrale aanpak. Zouden we hier de problemen niet met een kreatieve oplossing te lijf kunnen gaan en bovendien een aanzet kunnen geven tot interessante ontwikkelingen voor de toekomst. Wat te denken van een kombinatie van de teelt van alternatieve gewassen, groenbemesters, opschonen van wijken, verbetering van de (grond)waterkwaliteit, het plaatselijk verhogen van het waterpeil, de aanleg van windsingels, verbetering van de ekologische infrastruktuur, de produktie van hout en het bieden van luwte en rekreatiemogelijkheden voor degenen die er wonen en werken? De openheid wordt aangetast of verdwijnt helemaal, dat wel, maar wat krijgen we ervoor terug? Moet, alles afwegend, deze verandering dan niet als uiterst positief benaderd worden?’

In dit stuk is ook wijsheid te vinden over het proces van ontwikkeling. ‘De maatschappij is in beweging, alles wisselt en het landschap verandert mee al is dat soms even wennen.’ Veranderingen van toen leken ook spannend, achteraf zien we dat niet meer zo. Misschien zijn mensen eigenlijk best goed in dat ‘soms even wennen’. 


Minder bomen kleuren de horizon

Minder diep in het archief (11 april 2019) vinden we een stuk van Bert de Jong, Minder bomen kleuren de horizon. Een stuk vol teleurstellingen na het lezen van het hoopvolle artikel van Bosch uit 1989. De Jong: ‘Natuurontwikkeling, verstedelijking, wegenaanleg en het verdwijnen van tijdelijke productiebossen hebben het Nederlandse bosareaal in vijf jaar tijd met 5.400 hectare verminderd. Opmerkelijk is dat er de laatste jaren ook minder bos wordt aangeplant. Ook de compensatie voor gekapte bomen is onvoldoende.’ 

Wat is er gebeurd met het Meerjarenplan Bosbouw? En waarom wordt er meer gekapt dan er aangeplant wordt?

‘Bosecoloog Eric Arets van Wageningen Universiteit ziet niet zo snel een ommekeer. De trend is duidelijk ingezet om bossen te ruimen voor andere natuur. Heidecorridors en zandverstuivingen als bij Gasselte krijgen de ruimte. ‘Heide wordt gezien als meer waardevolle natuur dan bos, vanwege de hogere biodiversiteit’, verduidelijkt Arets. Financiële prikkels stimuleren de zucht naar nieuwe natuur. Op de biodiversiteit verhogen, staat een premie.’

‘Verkleining van het bosareaal is een vreemd fenomeen, zeker omdat het tijdens de nationale klimaattop van 2016 ondertekende actieplan Bos en Hout ervoor pleit 100.000 hectare bos aan te planten om zo de uitstoot van koolstofdioxide te helpen verminderen. Het bevreemdt ook bosecoloog Eric Arets. ‘Meer bos is een deel van de oplossing van het klimaatvraagstuk.’ De rijksoverheid moet de regie nemen en met provincies naar mogelijkheden zoeken, beklemtoont Arets. ‘Het komt aan op een toekomstvisie, want het gaat om grote gebieden.’ Bestaande bossen uitbreiden ligt voor de hand, maar ook landbouwgronden en lege industrieterreinen zijn interessant. Zeker is dat het puzzelen wordt op de kleine postzegel die Nederland heet.’

Verder opvallend in dit stuk is het plan van gemeente Groningen ‘Elke stadjer een boom’. De Jong: ‘Iedere stadjer die een boom wil planten, kan er een krijgen. Zo investeert de gemeente 4,2 miljoen euro in groen.’ Is het dan nu tijd om dit plan uit te breiden? Rob Roggema stelt voor: ‘Als elke Groningse gemeente tien procent van zijn grondgebied beplant rijgt het bos zich al aan elkaar. We hebben het dan over ongeveer een miljoen bomen.’