Op deze plek heb ik al een aantal keer een pleidooi gedaan voor lokaal en offline inkopen doen. Hoe meer wij onze boodschappen lokaal doen, hoe bruisender onze omgeving blijft. Dat is geen rocket science. Lokaal houden we op deze manier de diversiteit overeind: fijne winkels met een bijzondere smaak.

Dat vraagt dus ook iets van ons voor welke winkels wij kiezen. De geglobaliseerde wereld geeft ons toegang tot gespecificeerde niches, tot bijzondere producten en keuzes. Daardoor kunnen we lekker onze eigen en unieke keuzes maken. Niet alle uitzonderlijke en specifieke wensen kunnen tenslotte lokaal worden ingekocht. Het is kiezen of delen. Kies je voor iets minder bijzonder, maar wel lokaal? Of kies je voor specifiek en globaal?

Dit was een aanloop voor een bekentenis: mijn schoenen koop ik niet lokaal. Ik bestel die online. Ze worden ontworpen in Duitsland en gemaakt in Portugal en Spanje. De reden van mijn keuze is mijn specifieke en paradoxale wens om op schoenen te lopen die blote voeten nabootsen. Zo voel ik de hele dag waar ik sta. Heerlijk!

Het is geen snel binnen 24 uur bestellen. Het is bestellen bij de producent die met een aan de natuurwinkel grenzende traagheid de schoenen verstuurd. Ik moet een paar dagen wachten. Om te merken hoe ik dat ontwend ben, vind ik al een grap op zich. Het flitsende leven van bestel vandaag, morgen in huis, heeft ook invloed op mijn geduld.

Vol verwachting en ongeduld pak ik mijn schoenen uit. Meteen passen natuurlijk. Om er vervolgens achter te komen dat er een ringetje los zit. Aan de binnenzijde van de gaatjes van de veters zitten koperkleurige ringetjes. Aan de buitenkant is het niet te zien, maar een daarvan zit los. Ik duw het ringetje er zachtjes weer op. Misschien blijft het zo zitten…

Aan het einde van de dag blijkt de schoen toch echt niet heel te zijn. Wat nu? Ik vroeg mij af wat er gebeurt als ik ze terugstuur. Worden ze dan gemaakt? Krijg ik nieuwe? Wat gebeurt er met dit paar? Het is een duurzame club. ‘For each order we plant a tree’, staat er op de site. Weggooien, dat kan ik mij daarom niet voorstellen.

Toch besluit ik de schoenen niet terug te sturen. Het lijkt een te makkelijk antwoord op dit kleine gebrek. Het is een te sterk appel doen op de klant is koning én het is afschuiven van de verantwoordelijkheid. Dus ga ik naar mijn schoenmaker.

Hij kijkt naar de schoen, naar het losse ringetje, naar mij en zegt: ‘Het is jouw probleem niet!’ Op de vraag of hij het kan maken, zegt hij dat het wel kan. Hij kan het alleen niet met een dergelijk onzichtbaar ringetje. Hij kan de bovenste vier gaatjes wel een zichtbaar ringetje geven. Dat lijkt mij geen charmante oplossing. Onverrichter zaken keer ik terug naar huis.

Zijn opmerking ‘het is jouw probleem niet’ blijft hangen. Want is dat zo? Is dat nu niet precies een van de problemen van onze geglobaliseerde wereld? Wat er ver weg gebeurt, is ons probleem niet. Maar ook dichtbij is een soort vervreemding van het nemen van verantwoordelijkheid. Afval op straat, het is ons probleem niet. Maar van wie is het probleem dan wel?

Waar houdt jouw eigen verantwoordelijkheid op? Waar begint de verantwoordelijkheid van de ander? Lopen we in een geïndividualiseerde samenleving niet het risico dat we ons alleen nog verantwoordelijk voelen voor onze directe invloed? Ons huis, ons erf én de rest van de wereld is het probleem van de ander?

‘Ontwikkel overal waar je bent een gevoel van eigendom. Als je rommel ziet in een kerk, bibliotheek of park, raap het op. Als je je eigenaar voelt, heeft je leven meer effect’, schrijft Haemin Sunim, een überpopulaire boeddhistische monnik.

Ik denk dat het waar is. Het gaat in feite om het vergroten van jouw cirkel van invloed. Wat vind je belangrijk en waar ga je voor staan? Dat gaat niet over efficiënt, lekker rap en financieel slim. Dat gaat over de liefde voor de wereld om jou heen.

Dus ga ik terug, naar mijn schoenmaker. Hij maakt mijn schoen: ‘Zo nu heb jij jouw gouden ring’, zegt hij. Tevreden stap ik de wereld in. Mijn unieke, fijne schoen, die niemand anders heeft. Wie weet leveren mijn schoenen nog een goed gesprek op door die ene gouden ring. Als vanzelf moet ik ineens aan die aap denken.

Deze blog verschijnt ook op platform Gras.

Lees ook de andere blogs van Maartje ter Veen: De beste visies zijn onaf, Genereuze stad, genereuze stedeling, Lees mij niet, Het geluid van de stad en Actielandschap.