Groningen ontmoet Friesland

Lang waren de Friezen wat traditioneler in hun kunstopvattingen. Maar de moderne Friese en Groninger landschapsschilders kunnen zich met elkaar meten. Op twee locaties vieren zeven Friese en zeven Groninger kunstenaars het landschap. Kijk en vergelijk!

TEKST
Ineke Noordhoff

Bert Looper, de directeur van Tresoar, de Friese organisatie voor archief,  opende zaterdag 18 mei de Friese tentoonstelling. Een dag later was Han Steenbruggen, directeur van museum Belvédère in Heerenveen aan de beurt bij de Groningse pendant in Galerie Forma Aktua. De schilderijen zijn gevarieerd en indrukwekkend. Ze tonen het noordelijke wijdse landschap in vele verschillende kleuren en beelden. Wolken, water en licht zijn drie passende woorden, maar ze doen de tentoonstelling ernstig tekort. Lyriek, abstract, warm, donker, duister met hellende horizon – je kunt het niet bedenken en daarom moet je gaan kijken hoe 14 kunstenaars het landschap verbeelden. Steeds weer totaal anders.

‘Noordelijke kunstenaars laten zich allemaal door het noordelijke landschap inspireren. In Friesland hebben we een groep goeie hedendaagse landschapsschilders en in Groningen ook. Ik dacht: laat ik daar eens verbinding tussen maken’,  vertelt Dinie Boogaart, de Friese kunstenaar die met Forma Aktua het initiatief nam voor ‘Groningen ontmoet Friesland’.

De Friezen en Groningers zijn verenigd door hun landschap, de luchten, de leegte. De zee werpt zijn heldere schaduw vooruit en schilders vangen dat – elk op totaal eigen wijze. ‘Met elkaar vieren ze het landschap’, concludeerde Bert Looper in zijn openingswoord. De directeur van Tresoar gaf de werken een plek in hun historische contekst. Want ooit waren er grote verschillen tussen de schilders in Friesland en Groningen. ‘In Friesland stond de artistieke ontwikkeling meer ten dienste van het Friese ideaal’, schetste hij. In Groningen waren de schilders experimenteler. Terwijl de leden van De Ploeg het landschap in trokken en hun kleurige, beroemd geworden schilderijen maakten, bleven de Friezen realistische beelden maken ter versterking van de identiteit. ‘Maar in de jaren zestig slaat het om’, stelt Looper. ‘Zo halverwege de jaren zestig worden de Friese werken abstracter. Tot die tijd hadden de Friezen dat afgewezen. Maar na 65 is er geen houden meer aan.’ Looper constateert dat daarna de abstracte bijna geometrische horizon onderdeel is geworden van de Friese identiteit. Zelfs voor landschapskenners kost het moeite om uit het werk alleen op te maken of het Gronings danwel Fries is. Het zou een leuk quiz-onderwerp zijn!

‘De Friezen zijn de laatste vijftien jaar weer wat lyrischer geworden, maar nog steeds vrij abstract’, vindt Looper. ‘Behoudens de dramatische breuk met de fonteinen…’, grapt hij. Een opmerking die geen toelichting behoeft – de bloemen en figuren die elf dorpspleinen sieren hebben vorig jaar al genoeg reuring veroorzaakt.

’’t Noordelijke Landschap, Groningen ontmoet Friesland’ is tot 23 juni te zien in Tresoar (Leeuwarden) en Forma Aktua (Groningen). Er hangen werken van Brunet Riegstra, Dinie Boogaart, Dirk Beintema, Geert Schreuder, Gerald Schuil, Gerrit Wijngaarden, Gertjan Scholte-Albers, Gert-Jan Veenstra, Huib van der Stelt, Irma Kamp, Marten van Holten, René Tweehuysen, Sip Hofstede en Ton Stoltenkamp.

Sluit je aan bij Noorderbreedte!
Laat u informeren en inspireren over alles wat mooi, bijzonder en in ontwikkeling is in het Noorden!
€42,50