Groeten uit… Kibbelgaarn

Als je Kibbelgaarn nadert verwacht je het steeds harder wordende geluid van bekvechtende mensen te horen; dat je het geharrewar zelfs al van heinde en ver door het veenkoloniale landschap hoort galmen.

TEKST
Tialda Haartsen

Kibbelgaarn ligt tussen Veendam en Oude Pekela. Hoewel het als ‘dorp’ op de kaart staat, heeft het geen eigen plaatsnaambord. Eigenlijk bestaat het alleen uit een lange weg, die Kibbelgaarn heet, en waarlangs een rij eiken, elzen en berken staat. Deze weg ligt ingebed in velden met tarwe, suikerbieten, aardappelen, vezelhennep en rozenbottels. Vroeger stonden er zo’n vijftig boerderijen en arbeiderswoningen langs deze weg, deels aan de iets naar achter op het land gelegen wijken, die haaks op de weg stonden. Deze kleine zijweggetjes zijn nu bijna allemaal verdwenen en er zijn nog ongeveer twintig huizen over. De buurtwinkel van de familie Harms en de school met de bijbel, in toptijden door dertig tot vijftig kinderen bezocht, zijn nu alleen nog aan de gebouwen te herkennen. Het oude kerkje is ooit in een novemberstorm bezweken.
Volgens drie softballende jongens dankt Kibbelgaarn zijn naam aan de boeren die hier vroeger ruzie hadden, graag kibbelden. Zij blijken verrassend goed op de hoogte van de betekenis van de dorpsnaam, want ook volgens de Groninger Encyclopedie verwijst kibbel naar twist. Gaarn daarentegen verwijst niet naar het met veel plezier beoefenen van dat twisten. Een gaarn is een gaare of gaore, een gerend of kielvormig perceel land. Dit stuk land werd dus betwist. Door wie het betwist werd laat de Encyclopedie in het midden. Andere bewoners van het streekdorpje geven aan dat het gevecht niet zozeer tussen de boeren plaats had, als wel tussen de gemeenten Veendam en Meeden (tegenwoordig Menterwolde). Voorzover bekend zit er echter geen olie of goud in de grond, dus wat precies de achterliggende reden van het gekijf was, is onbekend. Volgens de bewoners is het nu pais en vree in Kibbelgaarn. De buurt trekt gezellig met elkaar op en het is een heerlijke plek om te wonen, ook voor ‘westerlingen’ die de drukte van de Randstad ontvluchten.

Toch is er nog één bijzonderheid die niet direct uit het landschap af te leiden is, maar die de achtergrond van de naam Kibbelgaarn wel heel mooi illustreert. De sloot ten oosten van de weg vormt namelijk een gemeentegrens. De huizen ten westen van de sloot vallen onder Veendam en brieven hierheen dienen geadresseerd te worden met de straatnaam Kibbelgaarn. De huizen ten oosten van de sloot vallen echter onder de gemeente Menterwolde en de adressen aan deze kant hebben de straatnaam Meedenerveen. De bewoners ondervinden de gevolgen van het gekibbel dus nog steeds aan den lijve, en niet in de laatste plaats omdat de vuilnis van de Meedernerveners op woensdag wordt opgehaald en die van de Kibbelgaarners op vrijdag.

Sluit je aan bij Noorderbreedte!
Laat u informeren en inspireren over alles wat mooi, bijzonder en in ontwikkeling is in het Noorden!
vanaf €37,50