N O O R D E R B R E E D T E
jaargang 23, nummer 2, 1999

Plan Breevenen
Steven Stemerding, Jo Klingers, Bonne te Kate
De Waterleidingmaatschappij Drenthe (WMD) heeft het plan opgevat om in een deel van het Hunzedal, de Breevenen, 3,5 miljoen kubieke meter grondwater per jaar te gaan winnen.De Milieugroep Aa en Hunze vraagt zich af of de plannen van de WMD echt wel zo gunstig zijn voor natuur en milieu en of het misschien ook anders kan. De auteurs, leden van de Milieugroep plaatsen kanttekeningen bij de reikwijdte van het MER.

Langs het Dokkumer Grootdiep
Addo van der Eijk
Landschapsarchitect Lindemans van het Design en Adviesburo DNA schreef een visie over het landschap langs het Dokkumer Grootdiep. Turend over het weidse stroomdal zegt hij: 'Je moet denken vanuit het landschap. Het landschap bepaalt het kader voor nieuwe recreatieve projecten, natuurontwikkeling en landbouwkundig gebruik.'

Houd de Bullepolder open
Carla Alma
Duidelijke overgangen tussen stad en platteland zijn waardevol. Aan de noordkant van de stad worden enkele honderden nieuwe woningen gepland in de Bullepolder, juist daar waar het gebied tussen de stad en het dorpje Lekkum nog een waardevolle open ruimte vormt en een buffer voor het natuurgebied de Groote Wielen.

De Noordse woelmuis
Marijke Drees
In deze rubriek komen de kleine onbekende zoogdieren aan bod. Bioloog Marijke Drees behandelt dit maal de Noordse woelmuis, die door de Europarlementariër Maartje van Putten wel de Panda van Nederland genoemd wordt, vanwege zijn zeldzaamheid en zijn aaibaarheid.

Monument van de maand in Friesland
Tialda Haartsen, Annette Hamer
Cultuur-historische landschappen, monumentale gebouwen en industrieel erfgoed staan de laatste jaren sterk in de belangstelling. De eigen streek en de woonomgeving krijgen een steeds grotere betekenis. Sinds 1986 is men in Friesland echter al actief met deze thema's, door ieder jaar een viertal 'Monumenten van de Maand' in de schijnwerpers te zetten. Gedurende één maand is zo'n monument opengesteld voor publiek en worden allerlei culturele activiteiten georganiseerd. De voor deze organisatie verantwoordelijke stichting Monument van de Maand is sinds 1993 ondergebracht bij de stichting Kultuer en Toerisme yn Fryslân (KTF). Annette Hamer is werkzaam bij deze stichting en Tialda Haartsen is redacteur van Noorderbreedte.

De iep als kunstboom
Paul Burm
Waar je wieg heeft gestaan, daaraan zul je steeds herinnerd worden. In het gunstigste geval zul je bij regelmaat naar die plek terug keren. Voor mij is dat het Zeeuws-Vlaams vestingstadje Hulst. Wanneer ik dat stadje nader, dan zie ik in gedachten de hoge wallengordel met daarop de nog hogere iepen, die als gotische zuilen tot in de hemel reikten. Bij stormachtig weer (zoals bij de watersnoodramp van 1 februari 1953, windkracht 12), liepen wij, als tieners, tussen de hevig heen en weer zwiepende bomen. Groot ontzag krijg je dan voor dit natuurgeweld en voor de daaraan weerstand biedende bomen. Nog geen tien jaar geleden zijn de laatste vierhonderd Hollandse iepen uit deze zuilenrij verdwenen om plaats te maken voor linden. Daarmee was een 150 jaar oude schilderijlijst rond dit middeleeuws stadje ineens weg. Hulst mist iets. Een bijdrage van ing. P.L.J. Burm, provinciaal coördinator Iepenberaad Groningen.

Lauwersland
Dorothé van Kemenade
Lauwersland is één van de vier LEADER-gebieden in Nederland. LEADER is een Europees programma dat de leefbaarheid op het platteland wil herstellen, zowel sociaal-economisch als wat de kwaliteit van de leefomgeving betreft. Het zijn Europese gebieden die te maken hebben met een dalend inwonertal, afnemende werkgelegenheid en een achteruitgang van het voorzieningenniveau. De auteur is communicatie medewerker van LEADER Lauwersland.

Fotograaf Annie van Gemert
Martha van de Werf
Pioniers waren het, de sociaal bewogen arts Pieter Bloemers Middendorp (1877-1958) en de fotograaf Tonnis Post (1877-1930). Gezamenlijk trokken ze aan het begin van deze eeuw door het gewest Westerwolde om in woord en beeld de schrijnende woonomstandigheden van de plattelandsbevolking vast te leggen. De provincie Groningen heeft beide namen aan de vergetelheid ontrukt door in 1990 een tweejaarlijkse opdracht in te stellen voor documentaire fotografie: de Post Middendorp Opdracht (PMO). Winnaar in 1998 is Annie van Gemert. De auteur is communicatiemedewerker van de provincie Groningen.

Stappen in het landschap: De Scheene
Edward Houting
Stappen door het landschap is een rubriek over bijzondere wandelingen in Noord-Nederland, geschreven en gefotografeerd door landschapsverkenner Edward Houting. De wandelingen voeren u niet langs de obligate plekjes, maar laten u kennis maken met minder bekende locaties en geven beschrijvingen van onvermoede paden en ongebaande wegen. De start- en eindpunt van de wandelingen zijn bereikbaar met het openbaar vervoer.

Ontkeukening van het Noorden
Sytze Bottema
Net zoals het geleidelijk verdwijnen van zelfkazende boeren, zelfbakkende bakkers en zelfmuntende valsemunters, beginnen in Nederland de zelfkokende huisvrouwen zeldzaam te worden. Fastfood om mee te nemen, pizzakoeriers en magnetrons vervangen de traditionele moeders, zo meldt de dagbladpers. Tegelijk met deze ontkeukening valt de hang naar mooie en dure keukens op die als statusobject in toenemende mate een rol spelen. Ze worden schaamteloos in de zit-woonkamer tentoongesteld, maar dienen hoegenaamd niet meer om te koken.

De wierde van Eenrum 2200 jaar
Dineke Oosterveld-Meelker
Sommige mensen kunnen het zich nauwelijks voorstellen maar naar aanleiding van een wetenschappelijk rapport van de archeologe M.J.M. de Wit is komen vast te staan dat er 2200 jaar geleden al sprake was van tijdelijke bewoning op de wierde Eenrum. In lente en zomer vielen de kwelders droog en werd er vee geweid. De mensen verbleven uiteraard bij hun vee en bouwden tijdelijke onderkomens voor zichzelf. Archeologische vondsten uit die tijd, waaronder streepbandaardewerk dat zich nu bevindt in het Groninger Museum, onderstrepen deze conclusie. Naar aanleiding van dit rapport is het jaar 1999 uitgeroepen tot een feest- en gedenkjaar voor het dorp Eenrum. Om aan dit jaar vorm en inhoud te geven, is de stichting Ainrom nait van Guster opgericht. De auteur is lid an de PR- commissie van deze stichting.

Tussen de coulissen
Tessa Valentien
Sinds 1995 wordt in het Zuidelijk Westerkwartier (ZWK) plattelandsbeleid gevoerd. Het doel van plattelandsbeleid is de verbetering van de leefbaarheid in het ZWK, door bewoners en ondernemers te helpen om de leefbaarheid te vergroten. De auteur is projectmedewerker plattelandsbeleid ZWK bij de Dienst Ruimte en Groen van de provincie Groningen.

Duurzaam omgaan met de natuurlijke omgeving
Henk van Zon
In 1998 hebben de toenmalige ministers van VROM en OCW, De Boer en Ritzen, een Milieuprijs voor het Hoger Onderwijs ingesteld. Er werden onder andere twee aanmoedigingsprijzen uitgereikt, waaronder één aan een inzending vanuit de Faculteit Letteren van de Rijksuniversiteit Groningen. In het voorstal, Duurzaam omgaan met de natuurlijke omgeving, geven de schrijvers aan in hoeverre aspecten van duurzaamheid van belang zijn voor studenten in onder andere de talen, archeologie en geschiedenis. Zij beogen zowel de visie van studenten te verbreden als tegemoet te komen aan vragen die onder hen leven.

Duurzaam ondernemen
Jan Abrahamse
Een duurzaam project in Noord-Nederland is het congres op 8 april in het Gasuniegebouw over duurzaam ondernemen onder de cryptische titel 'Winnen zonder toekomst te verliezen'. Het congres wordt georganiseerd door het advies- en organisatiebureau AquariusCompass in samenwerking met Rabobank, Gasunie, Arcadis Heidemij, NCDO, Duurzame Wereld en de EDON. Een gesprek met de twee initiatiefnemers.

Het mooiste gebouw van Noord-Nederland: het Groninger Museum
Jan Abrahamse
In de serie over de mooiste gebouwen van Noord-Nederland, financieel mogelijk gemaakt door het architectenbureau Holvast en Van Woerden, laten we deze keer Margreeth de Boer uit het Drentse Zeijen aan het woord, Tweede-Kamerlid voor de PvdA, oud-Commissaris van de Koningin in de provincie Drenthe en oud-minister van VROM.

De stedentocht: Dokkum
Wouter Hoogland, John Stoel